پیدا و پنهان ریزش مدافعان «دارویار»!

به گزارش خبرنگار مهر، تابستان 1401 بود که دولت سیزدهم تصمیم گرفت به یکباره طرحی را تحت عنوان «دارویار» در حوزه سلامت اجرایی کند تا بتواند از مشکلات دارویی بکاهد.

23 تیر 1401، بهرام عین اللهی وزیر بهداشت دولت سیزدهم، با حضور در یک برنامه تلویزیونی، به تشریح ابعاد طرح دارویار پرداخت و عنوان داشت: هدف اصلی ما این است که پوشش بیمه‌ای داروها بیشتر شود و پرداختی از جیب بیماران ثابت بماند.

به دنبال آن، بهرام دارایی رئیس وقت سازمان غذا و دارو، به تشریح ابعاد مختلف اجرای طرح دارویار پرداخت و عنوان داشت: «با حذف یارانه از داروهای تولید داخل که برای تهیه مواد اولیه موثره وابسته به ارز ترجیحی بودند، قیمت‌ها واقعی شد و در عوض یارانه دولتی دارو را به انتهای زنجیره یعنی بیمه‌ها منتقل کردیم که به دست مصرف کننده واقعی برسد. یعنی هر کسی که دارای یک بیمه پایه باشد و با نسخه پزشک به داروخانه مراجعه کند می‌تواند از یارانه دارو استفاده کند.»

شروع طوفانی طرح با واریز یارانه دارو به حساب بیمه‌ها و داروخانه‌ها، باعث شور و شعف زیادی در بین فعالان زنجیره تأمین دارو شده بود، اما متأسفانه این خوشحالی، به چند ماه ابتدایی شروع طرح هم نرسید. به طوری که گلایه‌ها از کمبود بودجه این طرح برای سال 1402 شروع شد و فعالان صنعت داروسازی و کارشناسان اقتصاد سلامت، نسبت به بروز مشکل در اجرای این طرح هشدار دادند. به طوری که بعد از تغییر رئیس سازمان غذا و دارو و انتصاب سیدحیدر محمدی به جای بهرام دارایی؛ از بودجه 69 هزار میلیارد تومانی طرح دارویار در سال 1402، گلایه شد.

بهمن 1401، رئیس سازمان غذا و دارو، در یک نشست خبری عنوان داشت؛ «ما برای اجرای طرح دارویاری در سال 1402 به 105 هزار میلیارد تومان بودجه نیاز داریم که امیدواریم در مجلس به تصویب برسد.»

فاصله بین 69 همت و 105 همت که عدد 36 همت بود، نشان داد که این طرح با شکست مواجه خواهد شد. به طوری که شاهد مصاحبه‌های اعتراضی و انتقادی از بودجه دارویار بودیم و هشدارهایی که نسبت به بروز کمبود دارو داده می‌شد.

اسفند 1401، محمد عبده زاده رئیس هیئت مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، در واکنش به ناکافی بودن بودجه طرح دارویاری در سال 1402، گفت: «قیمت یک ماده جانبی پرمصرف تولید داخل از کیلویی 700 هزار تومان به یک میلیون و 350 هزار تومان رسیده است، چگونه تولید کننده می‌تواند نسبت به خرید این ماده اقدام کند و قیمت تمام شده دارو را ثابت نگه دارد.»

وی افزود: «بدهی‌های معوق باعث بروز مشکلات نقدینگی در صنعت و بروز کمبود دارو می‌شود و اگر اکنون بخواهیم مواد اولیه را تأمین کنیم 3 ماه ترخیص آن و مباحث دیگر طول می‌کشد و تداوم وضع موجود باعث می‌شود در اردیبهشت 1402 با بحران روبرو شویم.»

حالا با گذشت سه سال و چند ماه از اجرای طرح دارویار در کشور، افراد زیادی منتقد این طرح شده‌اند و آن را یک طرح شکست خورده می‌دانند که نه تنها نتوانست پرداختی از جیب بیمار بابت هزینه‌های دارویی را ثابت نگه دارد؛ بلکه باعث افزایش پرداختی تا 70 درصد از جیب بیمار شده است. علاوه بر آن، کمبودهای دارویی نیز بیشتر شده و میزان مطالبات معوق زنجیره تأمین دارو هم افزایش یافته است. طاهر موهبتی معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت بهداشت دولت چهاردهم معتقد است؛ طرح دارویار جز خسارت چیزی برای کشور نداشته است.

البته در حال حاضر نیز وضعیت بازار دارویی کشور، چندان مطلوب نیست و فعالان زنجیره تأمین دارو، از کارخانه تا پخش و داروخانه، از مشکلات نقدینگی گلایه دارند. این موضوع نشان می‌دهد که بازار دارویی کشور را نمی‌توان با شوک‌های مقطعی به آرامش رساند.

سیدمحمد جمالیان عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به پیش بینی 80 همت بودجه برای «دارویار» در سال 1405، گفت: برآوردها نشان می‌دهد اگر ارز دارو از نرخ 28 هزار و 500 تومان به نرخ مبادله‌ای منتقل شود، رقمی نزدیک به 300 همت منابع نیاز دارد که دولت باید آن را پیش‌بینی کند تا فشار مستقیم به مردم وارد نشود.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های ما، دارو و تجهیزات پزشکی است؛ چرا که همین امسال نیز شاهد افزایش قابل توجه و چشمگیر قیمت دارو بودیم و مردم به درستی از گرانی دارو گلایه دارند.